МР Бурзянский район
Республики Башкортостан

Тема оформления

Сагитов Мухтар Муффаззалович, фольклорист

         Сагитов Мухтар Муффаззалович (27.08.1933. с.Старосубхангулово (по другим данным, д.Новомунасипово) Бурзянского района БАССР – 20.06.1986, г.Измир, Турция, похоронен в Уфе), фольклорист. Кандидат филологических наук (1965). Окончил БГУ (1960). С 1964 г. работал в ИИЯЛ (с 1970 г. старший научный сотрудник). В 1972, 1984 гг. руководитель фольклорно-этнографической экспедиции по Башкортостану. Научная деятельность связана с проблемами башкирского эпосоведения, исследования других жанров башкирского фольклора (баит, мунажат и др.). Осуществил научную публикацию эпосов «Урал-батыр», «Акбузат», «Бабсак менэн Кусяк» и др.  В монографии «Боронғо башҡорт ҡобайырҙары» (1987; «Древние башкирские кубаиры») рассмотрены эволюция башкирского эпоса, его исторические и мифологические основы. Сагитов М.М. является одним из авторов научного аппарата сводов «Башкорт халык ижады», «Башкирское народное творчество», сборника «Башкирский народный эпос» (1977; серия «Эпос народов СССР») Автор около 70 научных трудов. Рассказы и путевые записки Сагитова М.М. вошли в его сборник «Гумерлекка калган яра» (1993; «Непроходящая боль»). Лауреат премии БАССР имени Салавата Юлаева (1987). В Новомунасипово и Старосубхангулово его именем названы улицы, с Старосубхангулово действует Сагитова М.музей, установлен бюст.

          Книги Сагитова М.М.

  1. Аҡбуҙат [Текст]: Башҡорт халыҡ эпосы/ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт., мөхәрр. М.М.Сәғитов. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1971.
  2. Аҡбуҙат [Текст]/ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт., мөхәрр. М.М.Сәғитов. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1972.
  3. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Эпос. 1-се кит./ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт. М.М.Сәғитов;Яуаплы мөхәрр. Ә. И.Харисов - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1972.
  4. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Эпос. 2-се кит./ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт. М.М.Сәғитов;Яуаплы мөхәрр. Ә. И.Харисов - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1973.
  5. Башкирский народный эпос [Текст]/ Сост. А.С. Мирбадалева, А. И. Харисов, М.М.Сагитов; Предисл. А.С. Мирбадалевой; Комм. А.С. Мирбадалевой и М.М.Сагитова; Отв. Ред. Н.В. Кидайш-Покровская. – М.: Наука, 1977.
  6. Урал батыр [Текст]: Башҡорт халыҡ эпосы/ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт., мөхәрр. М.М.Сәғитов. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1977.
  7. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Бәйеттәр/ Төҙөүселәре М.М.Сәғитов, Н.Д. Шоңҡаров; Инеш мәҡәлә авт. М.М.Сәғитов һәм Ғ.Б.Хөсәйенов; Аңлатмалар М.М.Сәғитовтыҡы. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1978.
  8. Былых времен сказания [Текст]/ Сост., предисл. комм. и ред. М.М.Сагитов. – Уфа: Башкнигоиздат, 1979.
  9. Урал батыр [Текст]: Башҡорт халыҡ эпосы/ Төҙөүсеһе, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт., мөхәрр. М.М.Сәғитов. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1981.
  10. Сказания о любви [Текст]: Башкирский народный эпос/ Сост., предисл. комм. и ред. М.М.Сагитова. – Уфа: Башкнигоиздат, 1982.
  11. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Совет осоро/ Төҙөүселәре, инеш мәҡәлә, аңлатмалар авт. М.М.Сәғитов һәм М.Ә. Мәмбәтов. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1981.
  12. Боронғо башҡорт ҡобайырҙары [Текст]/Ғ.Б.Хөсәйенов редакцияһында. - Өфө: Башҡ. кит. нәшр., 1987.
  13. Башкирское народное творчество [Текст]: Эпос. Т.1/ Сост., предисл. М.М.Сагитова; Комм. Н.Т. Зарипова, М.М.Сагитова и А.М.Сулейманова – Уфа: Башкнигоиздат, 1987.
  14. Сәғитов, М.М. Ғүмерлеккә ҡалған яра [Текст]: Хикәйәләр, юлъяҙмалар, фәнни-популяр мәҡәләләр/М.М.Сәғитов; Төҙөүсеһе, баш һүҙ авт. Һәм яуаплы мөхәрр. Берйән Байымов. - Өфө: Китап, 1993. – 128 бит.
  15. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Эпос. 3-се том/ Төҙөүсеһе Ә.М.Сөләймәнов, Инеш мәҡәлә авт. М.М.Сәғитов; Һүҙ ахыры Ә.М.Сөләймәнов менән Р.Ф. Рәжәповтыҡы; Аңлатмалар М.М.Сәғитов менән Ә.М.Сөләймәновтыҡы; Яуаплы мөхәрр. Н.Т.Зарипов - Өфө: Китап, 1998.
  16. Башҡорт халыҡ ижады [Текст]: Эпос. 4-се том/ Томға материал һайлаусылар, төҙөүселәр һәм аңлатмалар биреүселәр М.М.Сәғитов, Б.С.Байымов; Инеш мәҡәлә авт. М.М.Сәғитов, Б.С.Байымов, С.Ә Галин; Томдың яуаплы мөхәрр. Ә.И. Харисов, С.Ә Галин. - Өфө: Китап, 1999.
  17. Сәғитов, М.М. Башҡорт халыҡ эпосының мифологик һәм тарихи нигеҙҙәре [Текст]/  М.М.Сәғитов; Әҙерләүсеһе, махсус мөхәрр., һүҙ ахыры авт. Ә.М.Сөләймәнов. - Өфө: Китап, 2009. – 280 бит.

 

                 Литература о нем:

1. Ғалим-фольклорсы Мөхтәр Сәғитов: 60 йәш [Текст]:  Буклет/ Төҙөүсеһе Ф.Йомағужина. - Өфө: Китап, 1993.

2. Добрый сказочник [Текст] // Ягудин, И.Г. Атайсал – земля Бурзянская/ И.Г.Ягудин. – Уфа, 2000. – С. 75-76.

3. Мухтар Муфаззалович Сагитов: 75 лет [Текст]:  Буклет/ Сост.: Ш.А. Юмагужина. – Уфа: ЯСЙ «Полиграф-Трейд», 2008. – 16 с.

4. Мухтар Сагитов [Текст] // Багуманов, А.И. Лауреаты премии имени Салавата Юлаева: Статьи-зарисовки о творчестве/ А.И.Багуманов, Ф.А.Фаизова. – Уфа, 1999. – С. 142-148.

5. Сагитов Мухтар Муфаззалович// Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т.5. /Гл. ред. М.А.Ильгамов. – Уфа, 2009. – С. 366.

6. Сөләймәнов, Ә.М. Фән иленең тынғыһыҙ уҙаманы [Текст]: Күренекле башҡорт фольклорсыһы Мөхтәр Мофаззал улы Сәғитовтың ижади портретынан/ Ә.М. Сөләймәнов. - Өфө: Аэрокосмос һәм ноосфера, 2008. – 68 б.

7. Собиратели фольклора [Текст]// Мавлетов, В.С. История и культура Башкортостана: Хрестоматия/ В.С. Мавлетов. – Уфа, 2003. – С. 94-98.

Вход на сайт

CAPTCHA
Ответьте на вопрос, чтобы мы знали что Вы человек, а не терминатор :)
11 + 2 =
Решите эту простую математическую задачу и введите результат. Например, для 1+3, введите 4.

Официальный сайт Администрации Бурзянского района Республики Башкортостан Министерство культуры Республики Башкортостан Национальная библиотека им. Ахмет-Заки Валиди Литературная карта Республики Башкортостан Национальная электронная библиотека Республики Башкортостан

Яндекс.Метрика